استیکینگ ارز دیجیتال چیست؟

استیکینگ ارز دیجیتال چیست؟

استیکینگ ارز دیجیتال Staking چیست و چطور انجام می‌شود؟ کدام رمز ارزها از استیک (استک) کردن پشتیبانی می‌کنند؟ سود استکینگ چقدر است؟

استیکینگ (Staking) یا سهام‌گذاری در دنیای ارزهای دیجیتال به‌معنای اختصاص‌دادن ارزهای دیجیتال به شبکه برای کسب پاداش است. اگر به‌‌دنبال روشی هستید که بتواند بدون صرف زمان و انرژی گزاف، درآمدی منفعل نصیب شما کند، می‌توانید نگاهی به روش‌های استیکینگ یا سهام‌گذاری ارزهای دیجیتال داشته باشید. با مطالعه این مقاله جامع ابتدا توضیح می‌دهیم که استیکینگ دقیقاً‌ چیست و چگونه انجام می‌شود، سپس با بهترین ارزهای دیجیتال برای این کار آشنا می‌شوید و در نهایت نحوه انجام این کار را یاد می‌گیرید. برای نگارش این مقاله، از مقاله‌ای در وب‌سایت کوین مارکت کپ کمک گرفته شده است.


چگونه روی ارز های دیجیتال سرمایه گذاری کنیم؟؟


استیکینگ ارز دیجیتال را باید راهکار جایگزین فرآیند استخراج، با مصرف منابع پردازشی و برق بسیار کمتر، دانست. یکی از مهمترین مزیت‌های استیک کردن در مقایسه با ماینینگ امکان ورود با سرمایه‌های به مراتب کمتر است؛ بدون نیاز به پرداخت هزینه‌های گزاف راه‌اندازی یک ریگ ماینینگ و همچنین مصرف برق زیاد، ارز دیجیتال به دست خواهید آورد. البته نباید و نمی‌توان از دردسرهای راه‌اندازی و نگهداری دستگاه‌های استخراج‌کننده، همراه هزینه‌های جانبی متعدد آن‌ها، چشم‌پوشی کرد. به لطف استیکینگ از شر این مشکلات راحت شده‌ایم.

وقتی اقدام به استیک کردن یک ارز دیجیتال می‌کنید، در واقع تبدیل به یک نود در شبکه آن می‌شوید و به بررسی تراکنش‌ها و اضافه کردن بلاک‌های جدید به بلاک چین می‌پردازید، همان‌ کاری که دستگاه‌های ماینر در شبکه کوین‌هایی نظیر بیت کوین و اتریوم انجام می‌دهند. البته در استیکینگ گره‌ها به جای ماینر (استخراج‌کننده)، ولیدیتور (اعتبارسنج) نام دارند.

امکان Staking، تبدیل شدن به یک نود و دریافت پاداش فعالیت به عنوان یک نود اعتبارسنج در شبکه تمام رمز ارزها میسر نیست. به همین دلیل توصیه می‌کنیم قبل از هر گونه اقدام شتاب‌زده، ابتدا اطلاعات خود را تکمیل کنید. به عنوان نمونه ممکن است به قصد استیک کردن، اقدام به خرید بیت کوین کنید، در حالی که به خاطر نوع الگوریتم اجماع شبکه این رمز ارز، Stake کردن آن امکان‌پذیر نیست. تا انتهای این مطلب اطلاعات کافی به دست خواهید آورد.

اما Staking چیست و چطور کار می‌کند؟ این مفهوم اصلا پیچیده نیست؛ استیکینگ ارز دیجیتال برابر است با خرید یک رمز ارز و نگهداری آن در یک والت! به همین سادگی. این فرآیند شامل نگهداری وجوه در یک کیف پول ارز دیجیتال با هدف پشتیبانی از امنیت و عملیات شبکه بلاک چین است. به زبان ساده، استیک کردن عمل قفل کردن یک ارز دیجیتال رمزنگاری شده برای دریافت پاداش است. برای درک بهتر، نحوه سپرده‌گذاری در بانک‌های سنتی را تصور کنید. در یک قرارداد این چنینی، مبلغی (مساوی یا بالاتر از کف تعیین شده) در یک حساب واریز، و ماهیانه سود دریافت می‌کنید. البته، اصل پول برای مدتی مشخص قفل خواهد شد.

اگر با نحوه استخراج بیت کوین، استخراج اتریوم یا دیگر رمز ارزها آشنا باشید، بیشتر قدر آسودگی درآمدزایی با استیکینگ را خواهید دانست! در بیشتر مواقع، می‌توان ارزهای دیجیتال مورد نظر را به راحتی از داخل خود کیف پول نظیر تراست والت استیک کرد. از طرفی دیگر، صرافی‌های رمز ارزی زیادی نیز خدمات Staking را به کاربرانش ارائه می‌کنند؛ کافی است دارایی خود را داخل والت یا صرافی نگه دارید. با این کار شبیه یک ماینر Bitcoin یا Ethereum، علاوه بر دریافت جایزه به پایداری آن شبکه بلاک چین نیز کمک خواهید کرد.

سهام‌گذاری یا استیکینگ به فعالیتی گفته می‌شود که در آن، کاربر برای مشارکت در حفظ امنیت سیستم‌های بلاک چینی مبتنی بر اثبات سهام (PoS)، دارایی‌های خود را در کیف پولی مخصوص قفل یا نگهداری می‌کند.

مشابه فرایند ماینینگ یا استخراج ارزهای دیجیتال، روش اثبات سهام نیز ضامن رسیدن شبکه به اجماع و همچنین مشوق کاربرانی است که در حفظ شبکه مشارکت می‌کنند. در روش اثبات کار، افراد باید قدرت پردازش سخت‌افزارهای کامپیوتری خود را به شبکه اختصاص دهند تا بتوانند در کار ایجاد بلاک شرکت کنند؛ اما در روش اثبات سهام، افراد با دارایی‌های خود امنیت شبکه را تأمین می‌کنند.

امنیت در روش اثبات کار به این صورت است که برای حمله به شبکه افراد خرابکار مجبور هستند قدرت پردازشی بیش از قدرت پردازش ۵۰٪ ماینرها فراهم کنند؛ اما در روش اثبات سهام اگر افراد مخرب بخواهند به شبکه حمله کنند، مجبور هستند بخش اعظمی از توکن‌ها را از بازار خریداری کنند که این خود باعث افزایش قیمت توکن می‌شود و در صورت حمله، ارزش دارایی خرابکاران از بین خواهد رفت.

در فرایند سهام‌گذاری، حق اعتبارسنجی تراکنش‌ها به تعداد کوین «قفل‌شده» در کیف پول بستگی دارد. همچنین، درست همانند ماینرها در پلتفرم‌های مبتنی بر اثبات کار، سهام‌گذارها نیز برای پیداکردن بلاک جدید یا افزودن تراکنشی به بلاک چین پاداش دریافت می‌کنند. علاوه بر این، پلتفرم‌های مبتنی بر بلاک چین اثبات سهام مقیاس‌پذیرتر هستند و سرعت پردازش تراکنش‌ها در آنها بسیار بالاتر است.

چه‌ چیزی را باید سهام‌گذاری کنیم؟
به‌لطف محبوبیت روزافزون سهام‌گذاری، اکنون گزینه‌های بسیاری برای کاربرانی که می‌خواهند با دارایی دیجیتال راکد خود درآمد کسب کنند وجود دارد. در ادامه، نگاهی خلاصه به برخی از بزرگ‌ترین ارزهای دیجیتالی خواهیم داشت که در حال حاضر، به سهام‌گذاران خود پاداش ارائه می‌دهند.

در این مقاله قصد داریم ضمن معرفی روش‌های این کار نظیر استیکینگ قفل شده (Locked Staking) و استیکینگ منعطف (Flexible Staking)، آن‌ها را با یکدیگر مقایسه کنیم. مهمترین فاکتور برای کاربران به منظور انتخاب یک روش، همیشه دریافت سود بالاتر نیست، پس باید با روش‌های مختلف و مزایا و معایب هر یک آشنا شوید. در انتها قصد داریم سود و پاداش استیکینگ ارزهای دیجیتال مختلف از جمله آلگوراند (Algorand)، تزوس (Tezos)، کاوا (Kava) و چندین کوین دیگر را در صرافی بایننس با یکدیگر مقایسه کنیم و نحوه انجام این کار را یاد بگیریم.

تعریفی از استیکینگ ارز دیجیتال
به زبان ساده، استیکینگ به معنی دریافت سود به خاطر نگهداری یک ارز دیجیتال در مکانی مشخص همانند یک کیف پول یا حساب کاربری‌ یک صرافی است. به منظور استیک رمز ارز دو راه پیش پای هولدرها قرار دارد؛ راهکار نخست، نگهداری در کیف پول است. این روش استیکینگ سرد نام دارد. دومین روش، استیک کردن در دل یک صرافی کریپتوکارنسی است. این روش به دو صورت Locked و Flexible قابل انجام است که در ادامه بیشتر با آن‌ها آشنا خواهیم شد.

برای درک بهتر نحوه عملکرد فرآیند استیکینگ ارز دیجیتال ابتدا باید به درک خوبی از مکانیزم الگوریتم اثبات سهام (Proof of Stake) برسید. اثبات سهام (PoS)، یک مکانیزم اجماع است که به سیستم‌های بلاک چینی اجازه می‌دهد ضمن حفظ ساختار غیر متمرکز در سطحی مناسب (حداقل از نظر تئوری)، با بهره‌وری بیشتری کار کنند. در قسمت بعدی مطلب، ابتدا به طور مختصر با عملکرد الگوریتم اثبات سهام آشنا شده و سپس درباره استیک کردن ارزهای دیجیتال صحبت خواهیم کرد.

تفاوت هولد کردن و استیک کردن رمز ارز
در نگاه اول، استیک کردن شبیه هولد (هودل) کردن به نظر می‌رسد، اما تفاوتی مهم وجود دارد. بعد از Staking، برخلاف زمان Holding، دارایی‌تان قفل شده و دیگر نمی‌توانید آزادانه از آن استفاده کنید. البته با هولد کردن چیزی به دارایی‌تان اضافه نخواهد شد (تعداد کوین‌ها یا توکن‌ها اضافه نخواهد شد)، اما با استیک کردن علاوه بر دریافت جایزه‌ای در قالب همان ارز دیجیتال، در تامین امنیت، افزایش کارایی، بهره‌وری و غیر متمرکزتر شدن شبکه بلاک چین رمز ارز مورد نظر نیز مشارکت خواهید داشت.

برای درک بهتر تفاوت هولدینگ و استیکینگ، تصور کنید استراتژی سرمایه گذاری کنونی شما، بر اساس تحلیل فاندامنتال، خرید کاردانو و نگه داشتن آن برای چند ماه است. بر اساس اخباری که دنبال کرده‌اید، قیمت ADA به احتمال زیاد در آینده‌ای نزدیک افزایش پیدا می‌کند. با این حال، مجبور نیستید تا زمان مورد نظر، سرمایه را دست نخورده نگه دارید؛ اگر در این میان، بر اساس تحلیل تکنیکال، صعود موقت رمز ارز دیگری نظیر اتریوم (ETH) را پیش‌بینی کنید، می‌توانید ADA را تبدیل به ETH کنید و بعد از رسیدن قیمت رمز ارز دوم به رقم مورد نظر، مجددا آن را به اولین مورد برگردانید. اما وقتی ارز دیجیتالی را استیک می‌کنید، دیگر چنین کاری ممکن نیست.

الگوریتم‌های اجماع اثبات سهام و اثبات کار
بیت کوین بعد از ظهور و راه‌اندازی، بهترین تلاش انسان در راستای دیجیتالی کردن پول لقب گرفت و به سرعت پیشرفت کرد، به طوری که مارکت کپ آن توانست حتی از مرز 1 تریلیون دلار عبور کند! باورنکردنی است! این ارز دیجیتال همچنان مارکت دامیننس بیش از 40 درصدی دارد، اما نمی‌توان از مشکلات و محدودیت‌هایش چشم‌پوشی کرد. به عنوان یکی از مشکلات آن باید به نحوه کار مکانیزم‌ اجماع شبکه یعنی اثبات کار (PoW –> Proof Of Work) اشاره کرد.

ری در دیفای
در دنیای پلتفرم‌های مالی غیرمتمرکز یا به اختصار دیفای (DeFi)، با مفاهیم جدیدی تحت عنوان استخراج نقدینگی (Liquidity Mining) و کشت سود (Yield Farming) روبه‌رو هستیم. استخراج نقدینگی به معنی تزریق نقدینگی به پلتفرم‌های دیفای است. به این صورت که افراد داوطلب، نقدینگی موردنیاز پلتفرم‌های وام‌دهی یا صرافی‌های غیرمتمرکز را با سپرده‌گذاری دارایی‌های خود در استخرهای نقدینگی (liquidity pool) تأمین کرده و به‌عنوان پاداش، بخشی از کارمزد معاملات یا سود وام‌‌ها را دریافت می‌کنند. کشت سود هم شامل مجموعه استراتژی‌های ترکیبی دیفای است که سود سپرده‌گذاری در این پلتفرم‌ها را بیشینه می‌کند.

روش‌های سپرده‌گذاری و کسب سود در پلتفرم‌های دیفای، در میان جامعه ارزهای دیجیتال، اصطلاحاً «سهام‌گذاری در دیفای» لقب گرفته‌اند. در حالی که این نوع سهام‌گذاری، اساساً هیچ ارتباطی با مفهوم اثبات سهام و حفظ امنیت پلتفرم‌های بلاک چینی ندارد.

اسلشینگ در استیکینگ
بلاک چین‌های مبتنی بر اثبات سهام، برای جلوگیری از کج‌رفتاری نودها، مکانیزمی به نام Slashing (اسلشینگ) در نظر می‌گیرند. این مکانیزم طراحی شد تا امنیت، در دسترس بودن و مشارکت گره در شبکه را تضمین کند. دو عملی که احتمال اجرایی شدن اسلشینگ در استیکینگ را افزایش می‌دهند، طولانی بودن دان تایم (زمان خارج شدن نود از دسترس) و دابل ساینینگ است.

دابل ساینینگ (Double Signing) وقتی رخ می‌دهد که یک موجودیت اعتبارسنج (کلید خصوصی)، برای بلاکی مشابه، دو پیام امضا شده ارسال می‌کند. اگر یک نود یا فراهم‌کننده زیرساخت، پیکربندی نود را به گونه‌ای بهینه‌سازی کند که برای جلوگیری از دان تایم دو یا چند نود با استفاده از کلید خصوصی مشابه در شبکه حضور داشته باشند، چنین اتفاقی رخ می‌دهد. تصور کنید دو کامپیوتر مجزا (هر دو دارای یک کلید خصوصی مشابه) برای راه‌اندازی گره ولیدیتور در نظر گرفته‌اید، به طوری که یکی بکاپ دیگری است. در صورت خارج شدن یک گره از دسترس، دیگری همچنان پابرجا است، پس دیگر خبری از دان تایم نخواهد بود. حال اگر این دو برای بلاکی مشابه دو پیام امضا و ارسال کنند، دابل ساینینگ رخ می‌دهد.

بیشتر پروتکل‌های اثبات سهام به شدت با دابل ساینینگ برخورد می‌کنند، چرا که چنین رفتاری، رسیدن به اجماع را داخل شبکه دشوار می‌کند. اگر به این دلیل مجازات شوید، نه تنها سود دریافت نخواهید کرد، بلکه مقداری از دارایی استیک شده را نیز از دست می‌دهید.

برخی پلتفرم‌ها از اسلشینگ همبسته در استیکینگ استفاده می‌کنند. در این روش، مجازات با افزایش تعداد گره‌های کج‌رفتار، بیشتر می‌شود. تصور کنید در یک شبکه، از 200 گره فعال 25 عدد از دسترس خارج شده‌اند. درصد مجازات آن‌ها، در مقایسه با زمانی که 50 گره از دسترس خارج می‌شوند، کمتر خواهد بود. پولکادات از این روش استفاده می‌کند.

محاسبه سود و پاداش استیک کردن ارز دیجیتال
برای این پرسش، نمی‌توان جواب مشخصی ارائه کرد، چرا که هر شبکه بر اساس پروتکل منحصربه‌فردش، روش متفاوتی برای محاسبه سود استیکینگ رمز ارز دارد. بیشتر آن‌ها به صورت بلاک به بلاک پیش می‌روند و چند فاکتور مهم را در نظر می‌گیرند:

تعداد کوین‌های ذخیره شده توسط نود
مدت زمان نگهداری کوین توسط نود
کل تعداد کوین‌های استیک شده در شبکه
نرخ تورم
در برخی نتورک‌های بلاک چینی، پاداش استکینگ ارز دیجیتال بر اساس درصدی ثابت تعیین و پرداخت می‌شود. این پاداش‌ها به عنوان نوعی جبران تورم برای اعتبارسنج‌ها بینشان توزیع می‌شوند. بر اساس مفهوم اقتصادی تورم، این رویداد کاربران را به جای نگه داشتن سکه‌های خود، به خرج کردن آن‌ها تشویق می‌کند. اما با این مدل، ولیدیتورها می‌توانند دقیقا محاسبه کنند که چه پاداشی در انتظارشان است.

برای عده‌ای، یک برنامه دریافت پاداش قابل پیش‌بینی نسبت به دریافت جایزه یک بلاک بر اساس شانس و احتمال، اولویت دارد.

استخر استیکینگ (Staking Pool) رمز ارز
یک استخر استیکینگ، از تعدادی استیک کننده یک رمز ارز تشکیل می‌شود که در تلاش هستند با تجمیع منابع در اختیارشان، شانس کسب فرصت ساخت بلاک و دریافت جایزه را افزایش بدهند. فراموش نکنید هر چه مقدار دارایی استیک شده بیشتر باشد، شانس پیروزی نیز بیشتر خواهد شد.

وقتی تعدادی گره عضو یک استخر می‌شوند، سرمایه‌شان را تجمیع کرده و در قالب موجودیتی یگانه (تک) در شبکه حضور پیدا می‌کنند. تصور کنید گره B ،A و C به ترتیب 5، 10 و 15 کاردانو (ADA) دارند. اگر هر سه عضو یک استخر شوند، شبیه نودی با سرمایه 30 کاردانو در شبکه حضور پیدا خواهند کرد.

چگونه یک پلتفرم سهام‌گذاری انتخاب کنیم؟
پلتفرمی که برای سهام‌گذاری انتخاب می‌کنید، به‌اندازه پاداشی که دریافت می‌کنید، حائز اهمیت است. با یک انتخاب اشتباه ممکن است همه پاداش‌ها و کوین‌های سهام‌گذاری‌شده خود را یک‌جا از دست بدهید. در این بخش، برخی از موارد ضروری برای انتخاب یک پلتفرم سهام‌گذاری را مرور می‌کنیم.

در صفحات اجتماعی جستجو کنید
به‌هنگام تحقیق در مورد پلتفرم‌های جدید در حوزه دیفای، هرگز به گفته‌های بنیان‌گذار یا تیم پشتیبان پلتفرم اکتفا نکنید؛ مخصوصاً اگر در این حوزه تازه‌کار هستید. به رِدیت و توییتر سری بزنید و ببینید دیگران در مورد این پروتکل چه نظری دارند. کاربرانی که از مبانی تخصصی پلتفرم آگاه هستند، اغلب متوجه کلاهبرداری‌های احتمالی می‌شوند و معمولاً جامعه ارزهای دیجیتال را از نشانه‌های حاکی از فعالیت‌های مجرمانه یا ضعف کُد پلتفرم آگاه می‌کنند.

سابقه و مدت فعالیت پلتفرم را بررسی کنید
فریب وعده نرخ بالای سود سالانه (APY) را نخورید. عوامل بسیار مهم دیگری، همچون سابقه و مدت فعالیت پلتفرم نیز وجود دارند که از اهمیت بالایی برخوردار هستند. پس به‌جای به‌خطر‌انداختن سرمایه‌های خود در پلتفرم‌های نامعتبری که سودهای نجومی وعده می‌دهند، تا حد امکان از پلتفرم‌های خوش‌سابقه و معتبر استفاده کنید.

از سرویس‌های امانی دوری کنید
اگر می‌خواهید از پلتفرم‌های «سهام‌گذاری به‌عنوان سرویس» و سرویس‌های سهام‌گذاری شخص ثالث استفاده کنید، حتماً از وب‌سایت‌های معتبر درباره آنها تحقیق کنید. همیشه سعی کنید که از سپرده‌گذاری دارایی‌های خود در سرویس‌های امانی (کاستدی) پرهیز کنید زیرا با این کار، دارایی‌های خود را در معرض خطر بالقوه کلاهبرداری و هک قرار می‌دهید.

شرایط سهام‌گذاری را مطالعه کنید
پیش از سهام‌گذاری، شرایط یا قوانین حاکم بر روند سهام‌گذاری را مطالعه کنید. این قوانین شامل موارد مختلفی می‌شوند، از جمله اینکه آیا کیف پول باید به صورت شبانه‌روزی به اینترنت متصل باشد، آیا پیش از برداشت ارزهای دیجیتال سهام‌گذاری‌شده، این دارایی‌ها باید مدت زمان مشخصی (تحت عنوان cooling period) قفل باشند و حداقل کوین‌های موردنیاز به‌منظور تکمیل فرایند سهام‌گذاری چقدر است.

نحوه سهام‌گذاری ارزهای دیجیتال
فرایند سهام‌گذاری ارزهای دیجیتال به انتخاب شما بستگی دارد. به‌عنوان مثال، سهام‌گذاری سرد (آفلاین) با اعتبارسنجی مستقیم روی یک پلتفرم مبتنی بر اثبات سهام متفاوت است. علاوه بر این، استفاده از پلتفرم‌های «سهام‌گذاری به‌عنوان سرویس» نیز مسیر متفاوتی را نسبت به سهام‌گذاری شخص ثالث یا سهام‌گذاری مبتنی بر صرافی طی می‌کند.

سهام‌گذاری در صرافی
در این بخش، به نحوه سهام‌گذاری ارزهای دیجیتال با استفاده از صرافی‌ها نگاهی خواهیم داشت. برای مثال می‌خواهیم در پلتفرم بایننس، اتریوم سهام‌گذاری کنیم:

۱. اولین گام، داشتن یک حساب بایننس و چند کوین اتریوم است. از آنجا که در این روش قصد دارید در یک صرافی سهام‌گذاری کنید، می‌توانید کوین‌های دیگر خود را نیز به اتریوم تبدیل کنید.

۲. پس از ورود به حساب کاربری خود، از طریق سربرگ Finance وارد بخش Binance Earn شوید و روی گزینه سهام‌گذاری اتریوم (ETH ۲.۰ Staking) کلیک کنید.

در نظر داشته باشید که کوین‌های اتریومی که سهام‌گذاری می‌کنید، باید تا ۲۴ ماه در پلتفرم قفل شوند. پلتفرم بایننس، کوین‌های اتریوم سهام‌گذاری را توکنیزه کرده و پاداش سهام‌گذاری را در قالب توکن بِت (BETH) توزیع می‌کند. بِت نسخه توکنیزه‌شده کوین‌های اتریومی است که در بایننس سهام‌گذاری‌ می‌شوند.

۳. روی گزینه Stake Now کلیک کنید و مشخص کنید که چه میزان کوین اتریوم برای سهام‌گذاری در نظر گرفته‌اید.

۴. سپس، با انتخاب گزینه Confirm این میزان را تأیید کنید. پنجره جدیدی برای شما باز می‌شود که پس از مطالعه قوانین و شرایط، می‌توانید دوباره بر روی گزینه تأیید (Confirm) کلیک کنید تا فرایند تکمیل شود.

سهام‌گذاری در کیف پول سخت‌افزاری
مشابه با سهام‌گذاری در صرافی، روند سهام‌گذاری ارزهای دیجیتال در کیف پول سخت‌افزاری نیز ساده است. در این قسمت از کوین اَلگو (ALGO) و کیف پول سخت‌افزاری لِجِر (Ledger) به‌عنوان مثال استفاده می‌کنیم.

۱. اولین گام، نصب‌کردن اپلیکیشن کوین اَلگو (ALGO) روی کیف پول لجر است.

۲. در لجر لایو (Ledger Live) حساب جدیدی ایجاد کنید و کوین‌های ALGO را به حساب خود منتقل کنید.

۳. از داشبورد حساب خود در لجر لایو، بر روی Staking کلیک کنید.

به همین سادگی با استفاده از کیف پول لجر سهام‌گذاری کردید!  

سهام‌گذاری در کیف پول‌ نرم‌افزاری
سهام‌گذاری در کیف پول‌های نرم‌افزاری چندارزی، بسیار ساده و بی‌دردسر است. برای این کار کافی است کوین موردنظر را انتخاب کرده و مقدار دلخواه از آن را استیک کنید. اما اگر از کیف پول‌های اختصاصی هر کوین استفاده می‌کنید، می‌توانید فول‌‌نود نماینده خود و یا استخر سهام‌گذاری را نیز تعیین کنید. در ادامه نحوه سهام‌گذاری ترون (TRX) در کیف پول تراست والت را بررسی می‌کنیم.

۱. کیف پول تراست را نصب کرده و مقداری TRX به آن انتقال دهید.

۲. از سربرگ Finance ارز دیجیتال TRX را انتخاب کنید.

۳. از صفحه بازشده، بر روی more کلیک کرده و گزینه Stake را انتخاب کنید.

۴. مقدار TRX موردنظر برای سهام‌گذاری را وارد کنید. سپس بر روی Continue کلیک کرده و سهام‌گذاری را تأیید کنید.

استیکینگ سرد (Cold Staking)
استیکینگ سرد زیر مجموعه‌ای از روش قفل شده است. این راهکار شامل ذخیره کردن دارایی رمز ارزی در یک والت سرد است. منظور از والت سرد، یک کیف پول فاقد اتصال به اینترنت نظیر کیف پول سخت افزاری است. هر چه سرمایه یک نفر برای استیک‌ کردن بیشتر باشد، تمایلش به استفاده از روش سرد بیشتر خواهد شد. تصور کنید یک سرمایه گذار می‌خواهد چند میلیون دلار کاردانو استیک کند. آیا وی نباید نگران نگهداری این حجم سنگین سرمایه در یک صرافی باشد؟

تعدادی از شبکه‌های بلاک چینی قابلیت استیکینگ آفلاین را فراهم کرده‌اند. این روش از امنیت بالاتری برخوردار است. تا زمانی که استیک کننده دارایی خود را در همان کیف پول نگه دارد، پاداش دریافت خواهد کرد. در صورت انتقال، دریافت پاداش متوقف خواهد شد.

استیکینگ منعطف (Flexible Staking)
شبیه به روش قفل شده، راهکار منعطف نیز شامل نگهداری رمز ارز در یک والت ارز دیجیتال برای پشتیبانی از عملیات شبکه‌ای بلاک چینی است. تفاوت این روش با لاکد استیکینگ ارز دیجیتال عدم احتیاج به قفل شدن وجوه است. در این حالت، کاربر قادر خواهد بود با وجود استیک کردن دارایی، با آن ترید کند. به طور واضح، در این روش سود کمتری دریافت خواهید کرد. برخی از رمزهای پشتیبانی‌کننده از استیکینگ منعطف در صرافی بایننس در عکس زیر قابل مشاهده‌اند.

مزایا و معایب استیکینگ ارز دیجیتال
مزایا
اصلی‌ترین مزیت این روش، از بین رفتن اجبار خرید و نگهداری قطعات سخت افزاری گران قیمت برای تبدیل شدن به یک نود در شبکه‌ای غیر متمرکز است. حذف این نیاز، دغدغه بزرگ مصرف بالای انرژی را نیز برطرف می‌کند. از طرفی دیگر، تولید بلاک‌های جدید تراکنش‌ها به واسطه استیکینگ دستیابی به درجات بالاتری از مقیاس‌پذیری را امکان‌پذیر می‌کند.

برای کاربران، نگه داشتن تعداد زیادی از یک رمز ارز، احتمال انتخاب شدن به عنوان یک اعتبارسنج را افزایش می‌دهد. تنها معیار، افزایش دارایی خود از یک ارز دیجیتال مشخص است. این روش در مجموع در مقایسه با استخراج پایدارتر به نظر می‌رسد. اگر کمی با فرآیند ماینینگ آشنا باشید، می‌دانید چندین فاکتور در سودآور یا زیان‌ده شدن فعالیت دخیل هستند. در آنجا برخلاف تصور، همه چیز محدود به بالا بردن هش ریت نیست.

سخت افزار ماینینگ با گذر زمان مستهلک شده و از ارزشش کاسته می‌شود (سرمایه گذاری اولیه)، اما رمز ارزهای در استیک با گذر زمان ارزششان را از دست نخواهند داد (صرفا به خاطر معیار زمان، وگرنه احتمال ریزش بازار تمام ارزهای دیجیتال وجود دارد).

معایب
روند خرید رمز ارزها و سپس دریافت جایزه صرفا به خاطر نگه داشتن آن‌ها، در نگاه اول جالب به نظر می‌رسد، اما واقعیت این است که نباید منتظر دستاوردهای مالی چشم‌گیر باشید؛ پلتفرم‌ها و صرافی‌های استیکینگ ارز دیجیتال درصد سالیانه پایینی پرداخت می‌کنند، به همین دلیل جایزه، در مقایسه با پاداش به دست آمده از استخراج به مراتب کمتر است.

تصور کنید برای خرید سخت افزار ماینینگ، 40 میلیون تومان هزینه کرده‌اید و ماهیانه 2 میلیون تومان درآمد دارید. اگرچه ماینر قطعه‌ای مصرفی است و عمر مشخصی دارد، اما در عوض، درآمد قابل توجهی کسب می‌کنید. برای مقایسه، اگر مبلغ سرمایه گذاری را در استیکینگ به 80 میلیون افزایش بدهید، درآمد به جای افزایش، به زیر 1 میلیون تومان کاهش می‌یابد. این اعداد تقریبی هستند (مقایسه استخراج بیت کوین و استیکینگ کاردانو) و برای ارائه دیدی کلی از اختلاف درآمد بین PoW و PoS ارائه شدند.

یک مشکل دیگر، ریسک نگه داشتن آنلاین رمز ارزها است. اگر یک صرافی یا در کل پلتفرم که دارایی‌تان را در آن استیک کرده‌اید هک شود، احتمال سرقت سرمایه شما وجود دارد. مشکل فقط هک شدن نیست. با استیک کردن یک ارز دیجیتال در واقع کنترل (کلید خصوصی) آن را در اختیار یک واسطه قرار می‌دهید. پس باید به آن اعتماد کافی داشته باشید.

در اختیار داشتن سکه‌های بیشتر، قدرت را افزایش می‌دهد، به همین دلیل احتمال تضعیف خاصیت عدم تمرکز شبکه وجود دارد؛ افراد دارای سرمایه بیشتر، قدرت بیشتری کسب می‌کنند، همانطور که در سیستم‌های مبتنی بر اثبات کار نیز عده‌ای با خرید چند صد اسیک ماینر و راه‌اندازی یک مزرعه، هش ریت و قدرت زیادی به دست می‌آورند. پس همچنان سرمایه زیادتر، مساوی قدرت بیشتر و درآمد بالاتر است.

ریسک‌های استیک کردن رمز ارزها
تصور نکنید به صرف ذخیره کردن مقداری از یک رمز ارز، بدون هیچ دغدغه‌ای سود به دست خواهید آورد. استیکینگ رمز ارزها با ریسک‌هایی همراه است که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم.


چگونه روی ارز های دیجیتال سرمایه گذاری کنیم؟؟


ریسک بازار
مهمترین ریسکی که سرمایه گذاران حین استیک کردن ارزهای دیجیتال خود با آن مواجه می‌شوند، سقوط بازار درست در زمان قفل بودن دارایی‌شان است. تصور کنید نرخ سود سالانه Staking پانزده درصد اعلام شده، اما تا قبل از تمام شدن دوره قرارداد و فراهم شدن امکان بیرون کشیدن پول، بازار بالای 30 درصد سقوط کند. در حالت عادی، اگر به موقع سیگنال خروج از بازار دریافت کرده باشید، می‌توانید آن را نقد (تبدیل به استیبل کوین) کنید، اما وقتی در حالت قفل شده اقدام به استیکینگ کرده باشید، این امکان سلب می‌شود. سرمایه گذاران قبل از استیک کردن دارایی خود باید بازار را به خوبی تحلیل کنند. نباید صرفا بر اساس نرخ سود سالانه تصمیم گرفت.

دوره قفل سرمایه
در زمان استیک کردن برخی رمز ارزها، تا اتمام یک بازه زمانی مشخص به سرمایه‌تان دسترسی ندارید. به عنوان نمونه باید به ترون و اتم (کازموس) اشاره کرد. این مورد به نوعی مرتبط با گزینه قبلی است؛ اگر ارزش دارایی استیک شده ناگهان کاهش پیدا کند، در حالی که قادر به خارج و نقد کردن آن نیستید، متضرر خواهید شد. اگر بازار در شرایط بدی قرار دارد (احتمال سقوط بالا است)، بهتر است با وجود دریافت سود سالانه پایین‌تر، قراردادهای بدون قفل سرمایه را انتخاب کنید.

دوره پرداخت پاداش
پاداش استیکینگ برخی ارزهای دیجیتال روزانه پرداخت نشده و بعد از اتمام دوره به کیف پول کاربر واریز می‌شود. البته، اگر کل سال یک دارایی رمز ارزی را هولد و استیک کنید، متفاوت بودن دوره پرداخت پاداش تاثیری روی سود سالانه نخواهد داشت. با این حال، در صورت تمایل به سرمایه گذاری مجدد کل دارایی در Staking، سود نهایی تحت تاثیر قرار خواهد گرفت. برای درک بهتر، نحوه محاسبه روزانه سود در حساب‌های سپرده بانکی را تصور کنید؛ امروز X تومان در بانک دارید و فردا، موجودی به X+Y تومان افزایش پیدا می‌کند. در روز دوم، سود بر اساس موجودی X+Y محاسبه خواهد شد.

ریسک لیکوییدیتی
نقدشوندگی یا عدم نقدشوندگی (Liquidity و Illiquidity) سرمایه‌ای که تصمیم به استیکینگ آن را دارید، ریسک دیگری است که باید مد نظر قرار بدهید. اگر می‌خواهید آلت کوینی با مارکت کپ پایین، که سطح نقدینگی کمی در صرافی‌ها دارد، استیک کنید، بعد از پایان قرارداد، برای نقد کردن آن یا تبدیلش به رم ارزی معروف با مشکل مواجه خواهید شد. به همین دلیل مجددا توصیه می‌کنیم فقط روی فاکتور نرخ سود سالانه بالا تمرکز نکنید و معیاری مثل میزان نقدشوندگی را نیز در نظر بگیرید. استیکینگ ارزهای دیجیتال لیکویید، این ریسک را کاهش می‌دهد.

ریسک اعتبارسنج
اجرای یک گره ولیدیتور به منظور استیک کردن ارز دیجیتال نیازمند دانش فنی کافی است تا اطمینان حاصل شود هیچ اختلالی در روند وجود ندارد. گره‌های اعتبارسنج باید 24 ساعته در 7 روز هفته روشن باشند تا حداکثر سود حاصل شود. اگر دان تایم زیاد باشد، ممکن است علاوه بر حذف شود، بخشی از سرمایه اولیه را نیز از دست بدهید. در شرایطی که یک نود کج‌رفتاری می‌کند، احتمال مجازات شدن وجود دارد؛ در بدترین حالت، ارز دیجیتال استیک شده اسلش (Slashed) خواهد شد، به این معنی که بخشی از سرمایه‌ی در گروی پروتکل کسر می‌شود. اگر می‌خواهید مبالغ بسیار بالایی استیک کنید، با تحقیقات کافی، خود یک نود اعتبارسنج راه‌اندازی کنید. در صورت تمایل به سپردن کار به یک واسطه، از پلتفرمی مطمئن نظیر بایننس یا تراست والت استفاده کنید.

هزینه‌های اعتبارسنج‌
علاوه بر ریسک اجرای یک گره ولیدیتور یا سپردن کار به یک واسطه، باید هزینه‌های هر چند اندک اجرای یک نود استیکینگ ارز دیجیتال را نیز مد نظر گرفت. اگر شخصا اقدام به راه‌اندازی یک نود اعتبارسنج کنید، مجبور به پرداخت هزینه برای خرید یک سیستم کامپیوتری، روشن نگه داشتن دائمی آن و پرداخت هزینه برق خواهید شد. البته این هزینه (هم قطعه هم برق) در مقایسه با زمان استخراج بسیار کمتر است. اگر مسئولیت را بر عهده یک واسطه نظیر یک کیف پول ارز دیجیتال قرار بدهید، بخشی از سود نهایی به عنوان کارمزد توسط آن کسر می‌شود.

ریسک ضرر یا سرقت
در صورت بی‌توجهی به امنیت حساب کاربری خود در صرافی، کیف پول، استخر یا در کل پلتفرمی که ارز دیجیتال خود را در آن استیک کرده‌اید، احتمال سرقت کلید خصوصی و بر باد رفتن سرمایه افزایش پیدا می‌کند. بدون توجه به نحوه نگهداری رمز ارزها، هولدینگ یا استیکینگ، از قرارگیری دارایی در پلتفرمی مطمئن اطمینان حاصل کرده و عبارت بازیابی را در مکانی مطمئن نگهداری کنید. اگر به دنبال استیک کردن سرمایه‌ای با حجم بالا هستید، از اپلیکیشن‌هایی که اجازه می‌دهند کلید خصوصی را نزد خود نگه دارید، استفاده کنید.

آینده سهام‌گذاری ارزهای دیجیتال
با توجه به بحث بالا، مشخص است که از نظر زیست‌محیطی و شاید اقتصادی، فرایند سهام‌گذاری نسبت به استخراج مبتنی بر اثبات کار سالم‌تر و کم‌هزینه‌تر است. به این ترتیب، سهام‌گذاری توجه روزافزونی را به خود جلب کرده است و هرروز بخش بیشتری از بازار ارزهای دیجیتال را به خود اختصاص می‌دهد. گرایش به سمت سهام‌گذاری از زمانی قوت گرفته است که اتریوم درنهایت الگوریتم خود را تغییر داد و در دسامبر ۲۰۲۰ (آذر ۹۹)، رسماً فرایند سهام‌گذاری خود را آغاز کرد.

همچنین، ظاهراً هم‌زمان با رشد و گسترش صنعت سهام‌گذاری در دیفای در سال ۲۰۲۱، محبوبیت هر دو نوع سهام‌گذاریِ متمرکز و غیرمتمرکز نیز به اوج خود رسیده است.

در پایان، با توجه به این نکته که بسیاری از کاربران سهام‌گذاری در دیفای بر مبنای ترس از جاماندن (FOMO) به این حوزه جذب می‌شوند، در ورود به این فضا باید جوانب احتیاط را رعایت کنید؛ مخصوصاً در هنگام استفاده از پروتکل‌های جدیدی که سودهای بالایی را به تأمین‌کنندگان نقدینگی و وام‌دهندگان پیشنهاد می‌کنند.

به یاد داشته باشید که سهام‌گذاری ارزهای دیجیتال خطرات قابل‌توجهی به همراه دارد. بنابراین، باید انجام تحقیقات دقیق و کامل به‌علاوه سرمایه‌گذاری عاقلانه و منطقی را در اولویت قرار دهید.

در سهام‌گذاری خود موفق باشید!


چگونه روی ارز های دیجیتال سرمایه گذاری کنیم؟؟