تفاوت بورس و فارکس چیست؟

تفاوت بورس و فارکس چیست؟

سوالی است که بسیاری از معامله گران بدنبال سر نخ یا جوابی برای این سوال و رهایی از سردرگمی میان انبوهی از فرصت های معاملاتی در بازار های مالی هستند.

بازار فارکس، تحولی در بازارهای مالی
بسیاری از مردم فکر می‌کنند که بازار فارکس، بازار معامله سهام‌های مختلف است. در حقیقت بازار فارکس را با بازار بورس اشتباه می‌گیرند. اما بازار فارکس، بازار برابری ارزها است. این بازار، بزرگترین بازار مالی دنیا بوده که روزانه بیش از 5 تریلیون دلار پول در آن جا به جا شده و مخصوص معامله ارزهای مختلف دنیا در برابر یکدیگر است. به عنوان مثال، فردی که یورو دارد و می‌خواهد یورو خود را فروخته و به دلار تبدیل کند، نمی‌داند با چه قیمتی باید این کار را کند. به بیانی دیگر، نمی‌داند اگر یک یورو بدهد، چند دلار میگیرد؟

بنابراین، وارد بازار فارکس شده و به نماد EUR/USD مراجعه می‌کند. بر فرض قیمت این نماد 1.12 باشد. این بدان معناست که هر یک یورویی را که می‌دهد، 1.12 دلار دریافت می‌کند. بازار فارکس یک دسته بندی دیگر از بازارهای مالی است که نسبت به بازار بورس، نوسانات و ریسک کمتری دارد. به عنوان مثال، در سال 2008 میلادی که بازار بورس بیش از 50 درصد ریزش کرد، ارزهای بازار فارکس تغییر و ریزش آنچنانی‌ای از خود نشان ندادند.

 

بازار بورس، قدیمی ترین بازار مالی دنیا
این روزها با پیشرفت علوم مالی، انواع جدیدی از قراردادها و بازارهای مالی به وجود آمده که ویژگی‌های خارق‌العاده‌ای دارند. برخی از این بازارها، قدمتی کمتر از 50 سال داشته، اما بازار بورس سنتی بسیار قدیمی است. بیش از دو قرن پیش در لندن، بازاری به وجود آمد که مردم و سرمایه گذاران می‌توانستند سهام شرکت‌های مختلف را خریده و در آن شرکت شریک شوند. به عنوان مثال، فردی که کارش ساخت و ساز خانه بود از مردم جذب سرمایه کرده و سرمایه گذاران را در سود خود شریک می‌کرد. هر فرد به ازای پولی که می‌داد، سهمی دریافت می‌کرد و این سهم را در برگه‌ای به نام برگه شراکت یا سهام‌داری می‌نوشتند.

سرمایه گذاران میتوانستند سهام‌های خود را به یکدیگر فروخته و یا سهام دیگری را بخرند. از همان روزها پایه و بنیاد انواع تحلیل و اختلاف نظر درباره آینده قیمت‌ها شکل گرفت. فردی فکر میکرد اوضاع اقتصاد خراب است و تمام سهام خود را می‌فروخت و فرد دیگری که به آینده خوشبین بود آن را می‌خرید. در سالیان متمادی بازار بورس رشد کرد و در سراسر دنیا بازارهایی زیر نظر دولت‌ها شکل گرفت که مردم می‌توانستند آزادانه در آن به خرید و فروش سهام‌های مختلف بپردازند. بعد از مدتی که گرایش مردم به بازار بورس بیشتر شد. افرادی زیادی بودند که در این بازار به ثروت‌های کلانی رسیده و از بزرگان زمان خود می‌شدند.

سهام‌دار در ازای سرمایه‌ای که پرداخت می‌کرد، هر سال مبلغی به عنوان سود مشارکت از شرکت دریافت میکرد. البته این مبلغ ثابت نیست و نبوده و اگر شرکت ضرر کند، سودی به سهام دار تعلق نمی‌گیرد. حق دیگری که سهام دار داشت و دارد، این است که از میان خود، نماینده‌ای به عنوان هیئت مدیره انتخاب کرده و در جلسه سالیانه به او رای بدهند. بازار بورس ویژگی‌های خیلی خوب و فوق العاده‌ای برای سرمایه گذاری داشت. امروزه با پیشرفت تکنولوژی، ویژگی‌های آن بهتر نیز شده است. اما برخی ویژگی های آن نیز زیاد جذاب نیستند.

 

تفاوت های بازار فارکس و بازار بورس چیست؟
همانطور که می‌دانید، بازار فارکس بازار ارزها بوده و بازار بورس متعلق به سهام شرکت‌های مختلف. از لحاظ دسته‌بندی دارایی‌ها کاملا با هم متفاوت هستند. بنابراین، نکته‌ای که باید به آن اشاره کنیم تفاوت ارزها با سهام ها هست:

تفاوت ریسک سرمایه گذاری بازار فارکس و بازار بورس
از لحاظ ریسک سرمایه گذاری، ارزها نسبت به سهام ها دارایی‌های امن تری هستند. با توجه به شاخص‌هایی که برای اندازه‌گیری ریسک هر دارایی و دسته بندی دارایی وجود دارد، ارزها مطمئن‌ترین دسته بندی دارایی بوده که نوسانات کمتری دارند.

شفافیت بازار فارکس ، سیاست های مالی
معامله گران در سراسر دنیا بدنبال افزایش سرمایه های خود متناسب با آینده سیاست های بانک های مرکزی هستند .

تورم ، رکود ، نرخ های بهره ، سیاست های انقباضی و انبساطی ، شاخص اشتغال ، شاخص تولیدات ناخالص داخلی و اخیرا بیماری همه گیری کرونا و غیره بر ارزش آتی پول و در نتیجه سرمایه های معامله گران در آینده تاثیر می گذارد بنابراین شفافیت در تصمیمات بانک های مرکزی و سیاست هایی که قرار است اجرایی شوند برای هر سرمایه گذاری ضروری و حیاتی است.

در کشور های توسعه یافته مانند اتحادیه اروپا ، آمریکا ، انگلیس و سوئیس بانک های مرکزی وظیفه دارند مرتبا تصمیمات خود را به اطلاع عموم برسانند و شاخص های مهم اقتصادی را مورد بررسی قرار دهند .

در نتیجه معامله گران در بازار فارکس می توانند همه تصمیمات بانک های مرکزی را در قالب تقویم اقتصادی مشاهده کنند و معاملات هوشمندانه تری داشته باشند و از ضرر کردن جلوگیری کنند.

در کشور ما که متاسفانه اقتصاد پیشرفته ایی ندارد تصمیمات بانک مرکزی اکثرا در هاله ایی از ابهام قرار دارد و بسیاری از ناهماهنگی ها بین نهاد های مرتبط ، معامله گران را سردرگم  میکند تا اینکه موجب ضرر و زیان میشود.

 

نقدینگی
نقدینگی بیشتر بازار فارکس نسبت به بازار بورس. بازار فارکس بزرگترین بازار مالی دنیاست که بیش از 5 تریلیون دلار در روز حجم معاملاتی دارد، اما بزرگترین بازار بورس دنیا که بازار بورس نیویورک هست، با اختلاف فاحش تقریبا 100 میلیارد دلار در روز حجم دارد. این بدان معناست که اگر شما در بازار فارکس ارزی را خریداری کنید، در کمتر از یک ثانیه ارز شما فروش رفته و معامله شما انجام می‌شود. اما در بازار سهام سنتی، باید زمان زیادی صبر کنید.

 

محدودیت های معاملاتی در بورس
از سوی دیگر  معامله گران از هرکجای دنیا و با هر میزان سرمایه میتوانند با کم ترین محدودیت ها در این بازار شرکت کنند و از فرصت های معاملاتی استفاده کنند در حالی که ورود به بازار سهام شامل یکسری قوانین و محدودیت هاست و افراد نمیتوانند با هر میزان سرمایه سهام خریداری کنند.

در بازار فارکس شما میتوانید با انتخاب یک بروکر معتبر از قابلیت لوریج Leverage یا اهرم استفاده کنید و با کمترین سرمایه به عنوان مثال 10 دلار و لوریج 100 معامله باز کنید در حالی که کارگزاری های داخلی مرتبط با بورس چنین امتیازاتی در اختیار مشتریان خود قرار نمیدهند.

 

اهرم معاملاتی
در بازار فارکس، کارگزاران بیش از 100 برابر پولی که در حسابتان هست را اعتبار معاملاتی می‌دهند که به آن اهرم میگویند. اما در بازار بورس، فقط می‌توانیم با پول خودمان معامله کنیم. به عنوان مثال ما 1،000 دلار پول داشته و قصد داریم که با آن سرمایه گذاری کنیم. اگر وارد بازار بورس سنتی شویم، با 1،000 دلار می‌توانیم 5 عدد سهم اپل بخریم که تقریبا میشود 1،000 دلار. اما اگر وارد بازار فارکس شویم، با پولمان می‌توانیم صد اونس طلا و یا 1 لات دلار آمریکا به دلار کانادا بخریم که میشود 100،000 دلار. بنابراین پتانسیل سود بازار فارکس به دلیل وجود اهرم بسیار بیشتر است. ما با 1،000 دلار خود بیش از 100،000 دلار خرید کردیم.

 

بازار دوطرفه فارکس :
در بازار بورس ایران ، شما فقط میتوانید از افزایش و صعود قیمت سهام سود کنید ، به این صورت که شما سهامی را در قیمت 1000 تومان خریداری کرده و در قیمت 2000 تومان فروخته اید ، بدین ترتیب مابه التفاوت این دو قیمت سود شما خواهد بود. اما اگر قیمت از 2000 تومان به 500 تومان کاهش یابد معامله گر نمیتواند از این افت قیمت نیز سود ببرد.

اما در بازار فارکس شما میتوانید از کاهش قیمتها نیز سود کنید! به این صورت که پیشبینی شما در رابطه با جفت ارز EURUSD این است که در آینده نرخ برابری از 1.5 دلار به 1 دلار کاهش میابد در اینجا شما میتوانید از دستور معاملاتی SELL یا فروش استفاده کنید و صبر کنید بازار جهت تحلیل شما بصورت نزولی پیش برود، اگر درست پیش بینی کرده باشید اختلاف این دو نرخ یعنی 0.5 دلار سود شما خواهد بود، به این نوع معاملات ، معاملات شورت پوزیشن (Short Position) یا فروش (Sell) می گویند .

این یکی از مهم ترین تفاوت های بازار فارکس با بورس اوراف بهادار است چرا که شما در بازار فارکس میتواند هم از افزایش قیمت و هم از کاهش قیمت سود کنید.

 

کسب سود از هر ترندی
امکان کسب سود از کاهش قیمت ها در بازار فارکس وجود دارد. در بازار فارکس، ما می‌توانیم از کاهش قیمت‌ها هم سود کنیم. اما در بازار بورس، فقط می‌توانیم از افزایش قیمت‌ها پول کسب کنیم. بگذارید یک مثال بزنم: در سال 2008 میلادی، بازار سهام سقوط کرد. هرکسی که می‌توانست به جای خرید، بازار را بفروشد و از پایین آمدن قیمت‌ها سود کند تیلیاردر شده بود. در بازار فارکس، این امکان وجود دارد، هنگامی که ارزش پوند نسبت به دلار در سال 2017 میلادی، کاهش پیدا کرد، بسیاری از معامله گران پوند را فروخته و از فروش پوند سود کسب کردند. در حالیکه در بازار بورس فقط می‌توانیم از بالا رفتن قیمت‌ها سود کنیم. برای اطلاعات بیشتر به مقاله بازار آتی چیست مراجعه کنید.

تنوع دارایی‌ها
نوع دارایی‌ها در کارگزاری های فارکس. هنگامیکه ما در بازار فارکس فعالیت می‌کنیم، فقط به ارزها دسترسی نداریم. می‌توانیم بسیاری از دارایی‌های دیگر را نیز معامله کنیم. در واژه، بازار فارکس به معنای بازار برابری ارزهاست. اما امروزه کارگزاری و بروکرهای فارکس، دسته‌بندی دارایی‌های بیشتری ارائه داده که معامله گران می‌توانند در آن بازارها نیز سرمایه‌گذاری کنند. به عنوان مثال: امروزه شاخص‌های بورس، طلا، نفت، نقره و … عضو جدا نشدنی کارگزاری‌های بازار فارکس هستند.

برخی از کارگزاری‌ها قراردادهای جدیدی از سهام‌های سراسر دنیا، اوراق قرضه، ارزهای دیجیتال، کالاهای معاملاتی و صنعتی مانند مس، پلاتینیوم، قهوه، ذرت و … ارائه می‌دهند. این دارایی‌های زیر مجموعه قراردادهای CFD و فیوچر (آتی) هستند. شما می‌توانید تعداد زیادی سهام، ارز دیجیتال، شاخص‌های بورس و اوراق قرضه را معامله کنید. در حالیکه در بازار بورس، ما فقط می‌توانیم سهام خرید و فروش کنیم و از بالا رفتن قیمت سهام‌ها سود کسب کنیم.

اما در بازار فارکس، آتی و CFD، ما می‌توانیم از ریزش قیمت نیز پول درآورده و از اهرم‌های هیجان انگیزی استفاده کنیم. به طور خلاصه بازار بورس، عضو دسته بندی بازارهای سنتی هست. اما بازار فارکس و مشتقه، بازارهای مدرن‌تری بوده و ویژگی‌های معاملاتی جذاب‌تری دارند.

 

سود در بازار فارکس
از آنجا که در کشور ما همواره قیمتهای عمومی کالاها، ارزش پول ملی ، تولید داخلی ، صادرات و واردات و در کل زندگی افراد به شدت با نرخ  ارز ( دلار ، یورو ، پوند و …) گره خورده است، اگر شما در بازار فارکس سود کنید ، سود شما به صورت ارز خواهد بود و سرمایه تان از گزند تورم در امان خواهد ماند. اما سود شما در بازار سهام میتواند در معرض خطرات ناشی از تحریم ، تورم ، سیاست های انحصاری دولت و رانت باشد و روز به روز از ارزش داراییتان کم شود.

اگر تمایل دارید حساب واقعی فارکس یا حساب آزمایشی فارکس افتتاح کنید جه

 

جلسات معاملاتی ، ساعات معاملاتی فارکس
فارکس یک بازار غیر متمرکز 24 ساعته است که معامله گران میتوانند در هر ساعتی از شبانه روز در طول هفته کاری (دوشنبه تا جمعه ) فعالیت داشته باشند. بر خلاف بورس که ساعت جلسات محدود بوده و از ساعت 8:30 صبح تا 12:30 ظهر در طول هفته کاری امکان سفارش گیری وجود دارد.

 

حجم معاملات ، حجم معاملات در فارکس ، حجم معاملات در بورس
فارکس بزرگترین و فعالترین بازار مالی در جهان با گردش مالی روزانه 1.5 تریلیون دلار، معادل 3 برابر حجم معاملات روزانه بازار سهام و اوراق قرضه و خزانه داری آمریکا است. با وجود غیر متمرکز بودن این بازار رقابت بین بازار سازان مانع از ایجاد سیاست های انحصاری برای نرخ گذاری می شود. همین امر مانع از نغییرات غیر عادی و بیش از حد معمول در بازار میشود، به بیانی دیگر این بازار از رانت ها و تصمیمات شخصی در امان می ماند.

 

نقد شوندگی
در بازار فارکس صف خرید و صف فروش وجود نـدارد. در بازار فارکس معامله گران بدلیل عرضه های کلان پول ، میتوانند در هر لحظه و  با هر مقدار سرمایه، معامله ایی را باز کنند یا ببندند. و نیازی نیست بدنبال خریدار یا فروشنده باشند. بر خلاف بازار سهام که صف های خرید و فروش سنگین در یک سهم میتواند فرصت سرمایه گذاری را از معامله گر بگیرد و حتی باعث ضرر های جبران ناپذیر شود.

 

مدیریت ریسک ، دستورات مدیریت سرمایه
بی شک مدیریت ریسک و  سرمایه یکی از مهم ترین مهارتهایی است که یک معامله گر حرفه ایی باید فراگیرد. زیرا در بازار فارکس هدف ما در درجه ی اول حفظ سرمایه و در درجه دوم افزایش آن با کمک تحلیل تکنیکال و تحلیل فاندامنتال است. در فارکس بدلیل نقدینگی بالا امکان قرار دادن دستورات حد ضرر و حد سود و سفارشات محدود وجود دارد . از این رو چنانچه بازار در جهت مخالف تحلیل شما پیش برود ، با ضرر کمتری از معامله خارج میشوید و از زیان بالقوه جلوگیری میکنید.

در بازار سهام نه تنها این ویژگی وجود ندارد بلکه بدلیل افزایش شدید قیمت تحت تاثیر حرص و آز سرمایه گذاران کوتاه مدت و سقوط آزاد ناشی از هراس و وحشت آنها دارای نوسانات غیر معمول و خطرناک است ، بنابراین می توان گفت نبود دستورات حد ضرر و حد سود مهم ترین وجه تمایز بازار فارکس و بازار بورس ایران است.

 

نتیجه گیری
در بازار فارکس امکان خرید و فروش 24 ساعته وجود دارد اما این قابلیت در بورس ایران وجود نـدارد.

بازار فارکس دوطرفه است اما بورس ایران اینگونه نیست.

در بازار فارکس امکان معامله در بازار نزولی وجود دارد اما این قابلیت در بورس ایران وجود نـدارد.

بازار فارکس دارای اهرم یا لوریج است اما بورس ایران اینگونه نیست.

در بازار فارکس صف خرید و صف فروش وجود نـدارد اما بورس ایران دارای صف خرید و فروش است.

در بازار فارکس امکان تعیین حد ضرر و حد سود وجود دارد اما این قابلیت در بورس ایران وجود نـدارد.

در بازار فارکس محدودیت درصد سود در روز وجود نـدارد اما بورس ایران دارای محدودیت درصد سود در روز است.

با توجه به حجم بالای معاملات و تغییرات لحظه به لحظه قیمت (روزی 18 هزار بار تغییر) در بازار فارکس ، معامله گران با انبوهی از فرصت های معاملاتی مواجه اند. اما در بازار بورس ایران با توجه به اینکه رمز موفقیت سرمایه گذاران، خرید به موقع سهم در پایین ترین قیمت و فروش سریع آن در بالا ترین قیمت ممکن میباشد عوامل دیگری چون تداوم سیاست های غیر مسئولانه دولت همراه با ادامه رفتار غیر مسئولانه جامعه مالی میتواند باعث محدود شدن فرصت ها و در نتیجه سقوط بازار سهام گردد.

در نهایت میتوان گفت که بازار فارکس  بدلیل برخی مزایای چشمگیر از جمله هزینه پایین ، امکان معامله در بازار نزولی و هم صعودی، معامله 24 ساعته ،امکان استفاده از اهرم یا لوریج Leverage و دستورات مدیریت ریسک از اهمیت بیشتری برخوردار است.